Lưỡi Gươm – Bàn về nghệ thuật chỉ huy

Lưỡi Gươm – Bàn về nghệ thuật chỉ huy của Charles De Gaulle hay được biết đến là Tướng De Gaulle (dịch bởi Thi Hoa, NXB Thế Giới, liên kết phát hành với Sao Bắc Media, tháng 11/2014) là quyển sách không dành cho số đông và trong số ít còn lại cũng chưa hẳn là đối tượng đọc của sách nếu như chưa từng nắm giữ vai trò lãnh đạo trong bất kỳ hoạt động nào. Bởi vì ngay tựa đề sách đã chỉ ra vấn đề mà quyển sách bàn luận – nghệ thuật chỉ huy, tất nhiên cũng sẽ không giới hạn những ai đang tìm kiếm những điều cần biết về vai trò của người chỉ huy hay như những góc cạnh tối cần thiết để trở thành một người chỉ huy thực sự.

Lưỡi Gươm – Bàn về nghệ thuật chỉ huy là một cuốn sách mỏng nhưng những điều tướng De Gaulle viết tại đây, sau hơn một thập kỷ vẫn là một tuyệt tác có giá trị và có thể nói đã mô tả hiện trạng của quân nhân trong thời bình của bất kỳ quốc gia nào (hay chí ít tại Việt Nam). Tôi tin rằng đó sẽ là những điều bất biến để mỗi khi đọc lại, bạn vẫn tìm thấy chân lý bởi lẽ có những thời điểm trong cuộc đời chúng ta sẽ có những sự kiện xảy đến ở mỗi cột mốc khác nhau. Trong mỗi lần khác nhau đó, chúng ta lại tìm thấy lời đáp trong quyển sách này vốn dĩ những lần đọc trước hay lần đầu đọc, chúng ta không thể nào hiểu và thẩm thấu chỉ đến khi sự kiện xảy đến.

Có tất cả năm tiểu luận trong quyển sách này là bàn về hành động trong chiến tranh, bàn về cá tính, bàn về uy tín, bàn về học thuyết, chính khách và quân nhân đã khái quát hóa mọi góc nhìn về nghệ thuật chỉ huy. “Khởi thủy là lời? Không, khởi thủy là hành động!” (Faust) – ngay từ mở đầu của Bàn về nghệ thuật chỉ huy, tướng De Gaulle đã nhấn mạnh ngay tầm quan trọng của hành động. Trong trận chiến, “dòng chảy hỗn độn liên tục thay đổi của những tình huống” (*), trí năng và tư duy logic dù hoàn hảo đến đâu đôi khi cũng để “lọt lưới” những dữ kiện hay yếu tố mà có thể chứa đựng tính bất ngờ để đánh bật chiến lược trận đấu vào phút cuối. Vậy nên “khởi thủy là hành động” và điều đó không có nghĩa cứ xông ra trận là hành động mà là cần đến những phương pháp cấu thành từ trí năng, tư duy logic để tối thiểu những rủi ro mang tính bất ngờ bổ trợ cho việc hành động một cách hiệu quả hơn.

Lý thuyết là vậy và mỗi người trong chúng ta khi sinh ra không biết ai là người bẩm sinh sở hữu tính cách như một người chỉ huy vĩ đại. Tất cả đều phải qua một thời gian phối ngẫu cùng sự kiện mang tính quyết định của lịch sử, người sở hữu cá tính là người sẽ được công chúng chọn trái với trong điều kiện thời bình, cá tính không phải là lựa chọn của số đông. Trong Bàn về cá tính, ngài đã chỉ ra đặc tính nổi trội của người sở hữu cá tính đó chính là “xuất hiện niềm đam mê tự mình hành động” (*) nó cũng giống như cách, Alexander Đại Đế đã chinh phục được Châu Á, Napoleon đã sáng lập nên nền Đế Chế, Columbus khám phá ra Châu Đại dương… Tuy nhiên, cá tính cũng có hai mặt của nó, nó chỉ tốt trong hoàn cảnh nào và nó trở thành thảm họa trong hoàn cảnh nào. Người sở hữu cá tính hoặc là một chỉ huy tốt hoặc chỉ là một kẻ hữu danh vô thực.

Theo đó, uy tín cũng là một trong những yếu tố tác động đến việc anh có là một tay chỉ huy đáng tin cậy và dẫn đến lợi ích chung cho số đông tập thể hay không. Người cá tính, có trí năng và tư duy hơn người nếu không bàn đến phẩm chất của người đó, khi đặt vào bối cảnh chính trị thì đó lại là một vấn đề khác và có khi thách thức hơn. “Công cuộc Hy Lạp hóa, trật tự La Mã, Thiên Chúa giáo, các quyền con người, nền văn minh hiện đại tồn tại được là nhờ có sự nổ lực bằng xương máu của quân đội.”(*)

Trong phạm vi bài viết này, tôi chỉ có thể đi qua một số điểm trong quyển Lưỡi Gươm – Bàn về nghệ thuật chỉ huy ở góc độ cá nhân và kinh nghiệm bản thân. Chưa bao giờ là đủ để hiểu hết tinh thần của quyển sách hay tinh thần quân nhân của tướng De Gaulle. Quyển sách đáng giá cho bất kỳ ai đang giữ trò chỉ huy hay trong thế trận cuộc chơi. 

Sách hiện đã có mặt tại Thư viện iBookStop, độc giả quan tâm có thể mượn đọc hoặc đặt mua tại đây.

Thủ thư Cú Mèo

Thư viện & Không gian tri thức iBookStop

Lầu 5 - 98 Thích Quảng Đức, P. 5, Q. Phú Nhuận, TP.HCM

ask@ibookstop.vn - ibookstop.vn@gmail.com

0903.61.31.67 - (08) 6292 1917

www.iBookStop.vn

(*) trích dẫn từ trong sách

Sự thật vụ án Harry Quebert hay chuyện nàng Nola - Joel Dicker

Vậy là những trang cuối của quyển Sự thật về vụ án Harry Quebert hay chuyện nàng Nola của tác giả Joel Dicker đã khép lại sau hơn một tuần bước vào thế giới tiểu thuyết trinh thám hai thời kỳ 1975 và 2008 thậm chí có khi trở về thời điểm 1950, 1960, 1969.

Joel Dicker thực sự đã thuyết phục tôi hoàn toàn với tác phẩm này của anh và tạo một ấn tượng sâu đậm so với những tác phẩm cùng thể loại của các tác giả khác đến từ châu Âu, đặc biệt anh chỉ mới gần 30 tuổi (1985). Tác phẩm của anh chứa đựng nhiều thông điệp đầy tính nhân văn, chạm đến góc khuất tâm hồn người đọc qua các nhân vật, chưa kể trong một tác phẩm văn phong anh biến hóa đa dạng, đan lồng vào nhau; dường như anh đã làm chủ được ngôn từ.

Khi thì rất hài hước với những hình tượng nhân vật và những cuộc đối thoại khiến bạn bật cười kêu lên “ôi trời”, các đoạn đối thoại tự nhiên, ngôn từ bình dị và đời thực. Khi thì rất lãng mạn, ngập tràn cảm xúc và đủ sức lay động trái tim về một tình yêu chân chính và thuần khiết nhưng trắc trở. Khi thì không chỉ đưa nhân vật chính nhà văn - Marcus và trung sĩ Gahalowood mà còn người đọc vào tình thế khó hiểu, bí ẩn và cả không cam tâm khi sự vụ, từng chi tiết vụ án bóc tách một cách cẩn thận nhưng vẫn lọt đâu đó mảnh ghép toàn bộ câu chuyện. Khi thì cảm thấy hụt hẫng, rất muốn căm giận nhưng không thể khi phát hiện ra sự dối trá từ người mình kính trọng nhất, quý mến nhất. Khi thì cảm xót vô cùng cho những số phận của các nhân vật và dường như chạm đến nỗi đau sâu kín nhất của con người hiện đại đó là sự cô độc.

Mỗi chương đều chứa đựng triết lý cuộc sống buộc tôi phải ngừng lại và suy ngẫm. Từ chính bản thân chúng ta cho đến chiến trường cuộc đời mà chúng ta không thể nào thích nghi hoàn toàn, thậm chí phải tự lừa dối chính mình và cả với đời để tồn tại. Sự thật thì tồn tại không thể trên nền tảng của sự dối trá mà là sự dũng cảm đối mặt với sự bất khả của chúng ta. Cuộc đời giống như sàn đấu, chiến thắng không quan trọng mà là chúng ta đã chiến đấu như thế nào trong suốt trận chiến. Chương 28 có đoạn “Đời là cú trượt dài. (...) Điều quan trọng nhất là biết cách ngã”. Biết cách ngã để không trượt dài và đứng dậy đối mặt.

Tác phẩm còn là một cú đấm thẳng vào mặt chúng ta - những ai nuôi mộng làm nhà văn. “Chặt cây đốn rừng để mà in những thứ rác rưởi như vậy là tội phạm. Tỉ lệ cây ít ỏi so với số lượng những nhà văn tồi nhung nhúc trên đất nước này thật không cân xứng…” (trang 99) và dĩ nhiên khi đến bục vinh quang rồi đó không phải là điểm đích. Tiếp nối sau đó hay được tác giả gọi là “sau sách” là căn bệnh trang trắng. Tồn tại là sự vận động không ngừng.

Các tình tiết trong tác phẩm dù cố ý sắp đặt nhưng vẫn đoán ra được tình tiết nhưng cái khéo của Joel là dẫn chúng ta đến một bất ngờ khác mà tôi như một nhân vật ảo đồng hành cùng nhân vật chính cũng phải thốt lên “tại sao lại có thể quên chi tiết này?”.

Đây là tác phẩm rất xứng đáng với thời gian bạn bỏ ra và phù hợp cho đối tượng độc giả trưởng thành 18+. Và nếu bạn muốn trở thành nhà văn thật sự thì đây cũng sẽ là “bí kíp” hành nghề dành cho bạn.

Các bạn có thể mượn đọc từ Thư viện iBookStop, sách hiện đã có sẵn trên kệ :)

Thủ thư Cú Mèo

Thư viện & Không gian tri thức iBookStop

Lầu 5 - 98 Thích Quảng Đức, P. 5, Q. Phú Nhuận, TP.HCM

ask@ibookstop.vn - ibookstop.vn@gmail.com

0903.61.31.67 - (08) 6292 1917

www.iBookStop.vn

Ngày Mai - Gullaume Musso

Vậy là những trang cuối của Ngày Mai (Gullaume Musso, NXB Hội Nhà Văn, 2014, giá bìa 105.000 đồng) đã khép lại, rời xa những ngày giá lạnh, ướt át của tuyết mùa Giáng Sinh ở Boston và New York rồi trở lại với cái nóng oi nồng của những ngày đầu tháng 5. Dư âm đọng lại là sự giá lạnh của một vẻ đẹp hoàn mỹ đã dám vượt qua ngưỡng giới hạn lý trí vì tình yêu. 

Nếu chỉ tách riêng từng nhân vật một, tôi có thể nói rằng:

- Matthew, ngay từ những trang đầu, hình ảnh về anh gần như là mẫu người đàn ông lý tưởng. Anh là một người đàn ông gương mặt trẻ trung, mái tóc cắt ngắn và hàng ria lún phún mang một vẻ quyến rũ khôn cường cùng với tài hùng biện. Những tưởng Matthew sẽ làm một công việc nào đó phù hợp với vẻ bề ngoài của anh như luật sư, công tố viên thì công việc của anh lại là giảng viên môn Triết học. Nhưng sự đối lập đó vẫn chưa đủ nói lên rằng anh là mẫu người chồng chung tình của tất cả các cô gái cho đến khi anh bắt đầu email qua lại với Emma Lovestein. Bằng trò đùa tạo hóa, anh đã tin rằng chỉ có Emma mới có thể giúp vợ anh sống lại, những ngày tháng sống vật vờ, u ám và trống vắng sẽ thôi đeo bám anh từ ngày Kate - vợ anh ra đi. Những ngày thấy ấy thật tàn khốc đối với anh khi chỉ cần một việc không đâu cũng đủ để nó bất ngờ túm được anh, phát cuồng và đánh thức ký ức, có khi chỉ là mùi nước hoa, áo khoác ngoài hay một ca khúc trên đài.

Chỉ đến những nửa quyển sau, độc giả lại nhận ra rằng Matthew cũng chỉ là một người đàn ông bình thường, mù quáng khi anh gặp Kate. Vì Kate anh đã từ bỏ người vợ "đầu ấp tay gối" 4 năm để đi theo tiếng gọi tình yêu sét đánh và sau đó, anh có khi sẽ phải đánh đổi tính mạng mình để trả giá cho sự phản bội này. Và cũng rất bình thường khi Matthew bằng mọi cách kể cả việc bắt cóc chú chó già Clovis của Emma buộc cô phải thực hiện yêu cầu của anh - ngăn chặn vụ tai nản xảy ra đã cướp đi người vợ yêu quý của anh.

Trong xuyên suốt quyển truyện, Matthew gần như là nhân vật khơi màu vì anh mà Emma đã dấn thân vào cuộc điều tra không đâu vào đâu, có khi vô tình vì anh mà cô gặp hiểm nguy. Sau cùng, Matthew đã quên mất việc anh đã từng có khoảng thời gian khốn cùng vì mất vợ, việc anh đã có những email qua lại một cách lạ lùng với Emma - cô nàng của quá khứ rồi đến việc anh gặp cô thực sự ngoài đời.

- Emma, ngay từ những trang đầu, độc giả sẽ cảm thấy xót thương cho cô gái có tâm hồn mong manh, dễ xáo động và buộc phải tìm đến bác sĩ đồng hành trong cả năm trời để có thể ổn định tâm lý, cân bằng trạng thái cảm xúc vốn là tàn dư của người đàn ông tham lam, đã có vợ nhưng muốn trói buộc người tình với mình. Emma không phải là cô gái mạnh mẽ nhưng cô có một ý chí kiên cường và dám nhìn vào sự thật. Có những lúc nó khiến cô mệt mỏi đến mức muốn buông xuôi và ngừng cuộc sống. Điều Emma mong muốn như bao cô gái khác, có một mái ấm gia đình, có một người chồng hết mực yêu thương và cùng nhau chăm sóc những đứa trẻ. Khi biết đến Matthew, Emma đã từng hi vọng rằng anh sẽ là người kéo cô ra khỏi bờ vực của sầu đau, làm lại cuộc đời nhưng cô đã phải xót xa ở vai trò kẻ đến sau khi nhận ra tình yêu mãnh liệt của anh dành cho người vợ quá cố không ngừng âm ỉ qua từng ngày.

Thật ra, Emma có quyền lựa chọn làm hay không làm theo điều Matthew mong muốn. Tuy nhiên, vì nỗi khao khát được yêu thương và phần cũng vì tò mò mà Emma đã tìm đến gia đình Matthew của năm 2010 chỉ để muốn biết người phụ nữ đã khiến trái tim Matthew say đắm và chung tình như thế nào. Cả chính Emma cũng thừa nhận rằng ở người phụ nữ đó đã toát lên vẻ đẹp hớp hồn và hơn nữa, người phụ nữ ấy tài giỏi, thông minh xuất chúng và nắm giữ vị trí trưởng khoa tim ở một bệnh viện uy tín ở Boston. Chính vì nỗi tò mò ấy đã dẫn cô vào vụ việc không mong đợi và cô cũng thấy chua xót cho Matthew khi biết được sự thật đằng sau người phụ nữ hoàn mỹ ấy.

- Kate, nhân vật Kate chỉ thực sự được viết đến nhiều ở chương 19 - Nữ thần Pê ru bất tử, chính tại đó đã nảy mầm tình yêu bất diệt đối với Hoàng tử Đen và vì tình yêu đó, Kate đã lựa chọn cái ác để sống trọn đời cùng hoàng tử đời mình, mặc cho sự thủy chung sâu sắc của Matthew dành cho cô. Xuất thân từ một gia đình danh giá và tưởng chừng tan biến vào hư không khi phải một mình bươn chải sống qua ngày, dường như phải từ bỏ theo người mẹ quá cố thì Nick đã xuất hiện. Sự xuất hiện đó đã mang theo sức sống mới cho cô gái mới lớn tuổi đôi mươi, được theo đuổi ước mơ của mình. Trong tình yêu của Kate với Hoàng tử Đen nó còn mang cả sự hàm ơn mà anh đã trao tặng cô, chính sự chịu ơn cùng tình yêu mãnh liệt của tuổi trẻ đã làm cô trở nên kiên cường và mù quáng hơn bao giờ hết khi dám lấy việc đổi mạng sống của chồng mình để cứu lấy vị ân nhân của mình.

Ở Kate toát lên vẻ lạnh giá và giả dối hoàn hảo đến chính người đọc như tôi cũng đã có khi nghĩ rằng Kate không đáng phải là nhân vật được nhắc đến khi nhân vật này đã chết trong vụ tai nạn và ước gì có thể như Kate khi có được người chồng chung tình như Matthew. Đến khi  mọi sự được vỡ lẽ thì chỉ còn lại cảm giác đông cứng cho một dã tâm trong một thân xác hoàn mỹ.

Hẳn khi đặt tên tác phẩm là Ngày mai, Guillaume Musso cũng như đang gửi gắm đến người đọc thông điệp dù hôm nay cuộc sống của bạn có tồi tệ thì bạn đều có riêng lựa chọn cho mình đó là tiếp tục sống theo cách của mình, từ bỏ hay chiến đấu tới cùng bởi chính bạn là người thay đổi cục diện trong tương lai. Đừng "giá như" mà hãy là "tôi không bao giờ thấy hối tiếc về lựa chọn đó".

Cú Mèo

iBookStop.vn
(Vui lòng trích dẫn nguồn khi chia sẻ. Xin cám ơn!)